Gediz Deltası'nın 8000 Hektarlık
bölümünü kaplayan İzmir Kuşcenneti 1985 yılında Yaban Hayatı Koruma Sahası
ilan edilmiştir.
Ancak kuş sayısının ve çeşitlerinin çokluğu, ayrıca İzmir
yalıçapkını (Halycon Smyrensis) adlı sukuşunun varlığı nedeniyle 1991'den
itibaren İzmir Kuşcenneti
olarak anılmaya başlanmıştır. Dünyada soyları tükenmekte olan tepeli pelikan
ve kızıl kerkenez'in sadece
burada üremesi sahaya
ayrı bir özellik katmaktadır. Kuşcenneti'nin sınırları içinde, Türkiye'nin
en büyük tuz işletmesi olan Çamaltı Tuzla
Müessese Müdürlüğü ile
Ege Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi'ne ait bir dalyan bulunmaktadır.
Burada çipura ve kefal üretilmektedir.
1997 envanterine göre
sahada 54'ü yerli 151'i göçmen olmak üzere 205 tür kuş barınmaktadır. Sayı
ise , 35.000'in üzerindedir. Bu nedenle,
İzmir Kuşcenneti uluslararası
standartlara göre A sınıfı sulak alan statüsündedir. Bölgede en fazla görülen
kuşlar şunlardır:
Flamingo (phoenicopterus
ruber), deniz kırlangıcı (sterna hirindo), gümüşi martı (larus argentatus),
yeşilbaş ördek (anas plathyrhyncos),
angut (tadorna ferruginea),
tepeli pelikan (pelicanus crispus), bataklık kırlangıcı (glareola pranticola),
gri balıkçıl (ardea cinerea),
kızıl doğan (circus
aeruginosus), kerkenez (falco naumanni). Bölgede kuşlar için tuzlu ve tatlısu
olmak üzere iki yaşama ortamı bulunmaktadır.
Böylece, tuz tavalarıyla
sazlıklardaki değişik besin maddeleri kuş varlığı açısından iyi bir gıdadır.
Kurak sezonlarda, sahaya Süzbeyli Köyü
ile Menemen sulama sisteminden
tatlı su verilmektedir. Bölgedeki ziyaretçi merkezinde, kuş müzesi, dürbün
ve dinlenme salonu vardır.
Ayrıca sahanın muhtelif
yerlerine 5 adet kuş gözlem kulesi yerleştirilmiştir. Sahanın kuzeybatısındaki
Üçtepeler Mevkii'nde Lodos Tepe,
Orta Tepe, Poyraz Tepe
ve ve Abdül Dağı adlı dört tepecik yer almaktadır. Bu mevkide yaklaşık
2400 yıl önce kurulmuş olan Leukai antik
şehrine ait bazı kalıntılar
bulunmaktadır. Bu nedenle Üçtepeler, 1. derece doğal sit alanı olmasının
yanında 1. derece arkeolojik sit alanıdır.
Çiğli'ye 10 km , İzmir'e
ise 36 km uzaklıktaki Kuşcenneti'ne giriş ücretsizdir. Ancak özel araçla
gidilebilir.
